DeNieuweBibliotheek (veel x veel waarvan 1 x te)

Vorige week bracht ongeveer de helft van de medewerkers van Kennemerwaard een werkbezoek aan de bibliotheek in Almere, ook wel DeNieuweBibliotheek.

Voor de andere helft van de Kennemerwaarders: hier een aardige impressie van deze nieuwe bibliotheek die wij als bezoekers ook te zien kregen:



Wat is mij opgevallen?
Veel ruimte.
Wat is deze bibliotheek groot en ruim! Maar door de doordachte indeling in winkels met leuke namen als Hoogspanning, de Jeugd van tegenwoordig, de Achterbank of Living Room, wordt die ruimte vrijwel nergens onoverzichtelijk. Het meubilair en de aankleding stralen een plezierige klasse en rust uit.

Veel open
Top! Elke dag van de week open, waarvan 4 keer van 10 tot 8 en drie keer van 10 tot 5 (maandag, zaterdag, zondag. In totaal 61 uur per week.

Veel te doen.
De activiteitenkalender is breed en uitgebreid. Van de bibliotheekfilms tot debatten (onder de mooie naam Heftig!). Van kinderactiviteiten tot workshops en lezingen. Maar je kunt ook een kopje koffie drinken of gamen (hoewel beperkt open van 14 tot 17 uur)

Veel bezoekers.
Mensen maken de bibliotheek. En het is lekker druk. Bij de roltrappen om binnen te komen krijgen je een Bijenkorfgevoel. In de winkels zijn mensen aan het shoppen en in het Stadsstudiecentrum zit het propvol studenten. Daar zal het snel te vol zijn.

Te veel boeken.
Hier schiet Almere door naar te. Alleen de dvd en cd rekken zijn tot maximaal driekwart gevuld. Maar dan de boeken. Alle kasten en tafels zijn propvol. Op de presentatietafels liggen stapels boeken door en op elkaar, de lage planken liggen vol met boeken. Alles is overvol.

Al met al: Almere heeft een prachtige bibliotheek waar gebruikers en medewerkers heel trots op mogen zijn, waarvan ze nog jaren gaan genieten en deze bibliotheek gaat vast en zeker hoge gooien in de verkiezing van de beste bibliotheek van Nederland eind dit jaar.

Altijd open op zondag

"De overheid moet toegang tot kennis zo laagdrempelig mogelijk maken. Juist op zondag hebben mensen de tijd om te lezen, boeken te lenen en in te leveren. Er is geen enkele reden waarom mensen op zondag voor een dichte deur zouden moeten staan." Aldus Paul van Meenen, D66-lijsttrekker in Leiden.

Er wordt door verschillende politieke partijen belang gehecht aan openstelling van de bibliotheek op zondag. Vooral D66 maakt hier een punt van en geven de bibliotheken verschillende argumenten om op zondag open te moeten zijn: "Zondagsopening van bibliotheken kan ook de taalontwikkeling van jongeren stimuleren. Momenteel kampt 15% van de Nederlandse scholieren met een taalachterstand.” en “De bibliotheek kan ouderen ondersteunen bij het gebruik van nieuwe digitale mogelijkheden.”

Wat doen de bibliotheken met deze (positieve) aandacht? Is er geen enkele reden voor bibliotheken om hun deuren op zondag gesloten houden? Spreken zij zich uit voor openstelling op zondag? Willen bibliotheken misschien alleen hun grote(re) centrale vestigingen openen op zondag? Of zijn die allemaal al open?

Volgens D66 is 80% van de bibliotheken in de 80 grootste gemeenten op zondag gesloten.
Een klein onderzoekje: we nemen de lijst van de grootste Nederlandse steden en kijken of de centrale bibliotheek aldaar open is op zondag.

Van de vijf grote bibliotheken in gemeenten met meer dan 200.000 inwoners is Amsterdam koning openingstijden: van 10.00 tot 22.00 uur! Rotterdam is net als Eindhoven op zondag open in de winter en Den Haag Den Haag iedere zondag van 12.00 tot 17.00 uur. Alleen Utrecht is niet open op zondag.

In de categorie bibliotheken met inwoneraantallen tussen 100.000 en 200.000 wordt het beeld minder rooskleurig. Aleen Almere en Groningen zijn elke zondag open. Tilburg, Nijmegen, Arnhem en Apeldoorn en Maastricht zijn in de wintermaanden open op zondag.
De bibliotheken in Haarlem, Breda, Enschede, Amersfoort, Zoetermeer, Dordrecht, Leiden (vanaf 2010)en Zwolle zijn allen niet op zondag open.

Dat doet vermoeden dat in plaatsen met minder dan 100.000 inwoners de openstelling op zondag alleen maar minder zal zijn. Voor de Noordhollandse bibliotheken is dat gedeeltelijk het geval. In gemeenten met meer dan 50.000 inwoners kennen Zaandam en Hilversum kennen momenteel beiden een proef met openstelling op zondag. Amstelveen is geopend op koopzondagen. Alkmaar, Den Helder, Hoofddorp, Heerhugowaard, Hoorn, Purmerend en IJmuiden zijn allen gesloten op zondagen.

Misschien komen we toch in de buurt van de 80%? Gemiste kans! Uit eerder onderzoek is al gebleken dat 'openingstijden in het weekend' als eerste worden genoemd door volwassenen in de top 7 van voor hen belangrijke aandachtspunten. Ruime(re)openstelling, vooral in het weekend, is een sterke troef van de bibliotheek of zou dat moeten en kunnen zijn.

Meer gemak, vaker open!

Ruimere openingstijden. Dat is wat de (volwassen) leden van de bibliotheken in Nederland willen. Dat blijkt uit het onderzoek dat najaar 2007 is gehouden in het kader van Nederland Leest. De top 7 van aandachtspunten bestaat alleen uit punten die met service hebben te maken (en niets hebben te maken met het aanbod!): Bibliotheken moeten meer open in het weekend (1), meer 's avonds open (3) en meer open doordeweeks (5).
In het klantenonderzoek in 2004 gehouden in Alkmaar (en de rest van Noord-Kennemerland) scoorde een ruimere openstelling ook opvallend hoog. Vooral zaterdagen en maandagen (waarop de Alkmaarse bibliotheken op dit moment gesloten zijn).
Per 1 maart dit jaar zijn twee vestigingen in Alkmaar op zaterdag van 11.00 tot 17.00 uur open. Dat kon worden gerealiseerd omdat eind december 2007 is overgegaan op zelfbediening.
In het kader van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning doet zich nu een geweldige kans voor om de openstelling van de Centrale Bibliotheek verder te verruimen. Na lang overleg met de bibliotheek is besloten dat er een WMO-loket komt in de Centrale Bibliotheek. Samen met verschillende partners kunnen de Alkmaarders hier straks voor hun WMO-zaken terecht. Een fantastische ontwikkeling die de bibliotheek een reeks kansen biedt.
Een van die prachtige kansen is de volgende: de partners van de WMO willen iedere dag een spreekuur houden in de ochtenduren, van 9.00 tot 12.00 uur. Op dit moment is de bibliotheek open vanaf 11.00 uur. Dat betekent dat de bibliotheek iedere dag 2 uur eerder open kan! En we kunnen met de rekening daarvoor in de hand naar de gemeente!
Prachtige kans toch? En de collega's tie - terecht! - wijzen op de (vooral) praktische bezwaren en moeilijkheden: dit is een te mooie kans om niet te grijpen! Bovendien: wat zijn bezwaren en moeilijkheden? Met dank aan Henry Miller: "Moeilijkheden zijn alleen maar kansen met doornen."