7 dingen.nl. Een publieksvariant van 23 dingen

Geruime tijd na de introductie van 23dingen heeft inmiddels een behoorlijke delegatie van de medewerkers van bibliotheek Kennenemerwaard deelgenomen aan deze prachtige leergang. Dat heeft over het algemeen geleid tot behoorlijk wat enthousiasme en het oppakken van een aantal zaken zoals twitter, facebook en een (mooi) mediablog van medewerkers. Maar tot een mooie dienstverlening aan (individuele) klanten is het nog niet echt gekomen, op een aantal workshops hier en daar na dan.
Daar gaat zeer binnenkort echter gelukkig wel een einde komen, want komend weekend lanceren we 7dingen.nl. voor het algemene publiek.
Morgen, zaterdag 15 oktober, staat een interview met mijn collega Sanneke van der Meer over het sociale webproject '7 dingen' een gezamenlijk project van Kennemerwaard en het Noordhollandsdagblad  in de Alkmaarsche Courant (en vandaag een stukje op de website van de krant).
Lezers worden opgeroepen om zich op te geven voor een web 2.0 cursus, genaamd 7Dingen.
Deze cursus is geïnspireerd op 23Dingen en de volgende Dingen worden behandeld: bloggen, Google-account (en alles wat daar aan hangt, bijv. gmail, googledocs, iGoogle, reader), YouTube, Picasa, sociale media als Facebook, LinkedIn en Twitter, mediawijsheid (privacy, veiligheid), onze cWise catalogus en de NHD website.
De cursus is een samenwerkingsverband tussen het NHD, Bibliotheek Kennemerwaard en ProBiblio.
Net als bij 23dingen wordt gestart met een gezamenlijke bijeenkomst en afgesloten met een feestelijke slotbijeenkomst, waarin het NHD zorgt voor een spreker en een kadootje voor de deelnemers.
De coaching wordt verzorgd door de bibliotheek, ook weer in samenwerking met en ondersteuning door ProBiblio (Edo Postma). De coaching is niet alleen virtueel, maar ook worden er tweemaal per week inloopspreekuren gehouden in de bibliotheek in Alkmaar centrum. Tijdens deze spreekuren wordt trouwens bovendien aandacht besteedt aan de apparatuur van de Mediabar een co-creatie-project van ProBiblio, waaraan ook Kennemerwaard heeft deelgenomen.
Het gaat hier om een proef, zowel voor de krant als voor de bibliotheek, maar nadrukkelijk met de intentie er bij succes niet alleen een vervolg aan te geven, maar ook te streven naar uitbreiding in Noord-Holland, voor de verschillende regionale edities van het NHD.
Mijn verwachting zijn hooggespannen!

Foto: NHD

VerdiepDingen

Is er leven na 23 dingen? Jazeker, er zijn VerdiepDingen!
Ding 24 - Mediawijsheid
Ding 25 - Screencasting
Ding 26 - Privacy en veiligheid
Ding 27 - Copyright
Ding 28 - Crowdsourcing en crowdfunding
Ding 29 - Mobiel internet
Ding 30 - Google Books en e-books
Deze week is alweer een 4e groep van 28 medewerkers van Kennemerwaard met 23 dingen gestart. Daarnaast is ook aan de 45 medewerkers die eerder 23 dingen hebben gedaan aangeboden zich te gaan bezighouden met nieuwe input, nieuwe oefeningen.
Hiervoor hebben 28 medewerkers zich spontaan aangemeld.
Voorafgaande aan deze dingen is de vraag gesteld wat we na 23Dingen met de toepassingen hebt gedaan.
Van de 23 Dingen is er een behoorlijk aantal dat ik regelmatig tot vaak gebruik. Dat kan varieren van zo af en toe (Picasa, Flickr), tot wekelijks (LinkedIn, Facebook, YouTube) tot dagelijks en vrijwel doorlopend (Twitter, iGoogle).
Opvallend ook trouwens dat een aantal dingen na ruim een jaar zo goed als overbodig zijn of inmiddels marginaal (netvibes, podcast, lastFM) en dat daar (dus) weer nieuwe dingen voor in de plaats zijn gekomen. Dat tekent de razendsnelle ontwikkelingen nog maar eens!
Als Bibliotheek Kennemerwaard maken we naar mijn idee nog te weinig gebruik van de mogelijheden. Jazeker, we hebben een Twitteraccount, maar gebuiken 'm voornamelijk om te zenden, je kunt je op onze (mooie) site abonneren, maar geen reacties geven etc.
De afgelopen periode zie ik dan ook vooral maar als een investering in het fundament: medewerkers zijn, mn. door 23 dingen, zich (eindelijk) bewust van de kansen en mogelijkheden die internet en de sociale media de bibliotheken bieden.
We denken over en werken aan een digitale strategie, die trouwens vooral ook heel praktisch moet zijn. Maar wel meer dan alleen maar een heleboel activiteiten ontpooien op het internet.
Want dat is wel een valkuil waarin we driegen te schieten. Er is bijvoorbeeld een hele groep medewerkers die wil meewerken aan het opleuken van de website, terwijl het daar helemaal niet om gaat.
Waar het wel omgaat is dat we de mogelijkheden aangrijpen om ons echt op het web te begeven en in contact te komen met de gebruikers en interactie, Dat vraagt om meer dan het toepassen van technische vaardigheden, dat vraagt om een mentaliteitsverandering. Op Frankwatching schrijft Noesjka Klene dat oprechte openheid en transparatie gevraagd worden van organisaties die in willen zetten op sociale media.
Ik citeer:
"Het sociaal zijn bij de inzet van social media is van belang voor de openheid en transparantie die er online verwacht wordt. Als organisatie ga je je begeven op sociale netwerken, communities, fora en blogs om de interactie aan te gaan met de doelgroep. Consumenten prikken er makkelijk doorheen wanneer het contact niet oprecht is. Daarom moet het sociale karakter in het systeem zitten van de totale organisatie."
Gaat dat langzaam? Ja eigenlijk wel. Maar structureel gebruik maken van digitale mogelijkheden en vooral inzet van sociale media is niet iets van de korte termijn, maar onderdeel van de langetermijnvisie van een organisatie.
En dat betekent - natuurlijk - ook niet dat er jarenlang gewacht moet worden met het uitvoeren van activiteiten op het gebied van sociale media, Gelukkig maar!

The Library is Human (& 'n staande ovatie voor Eppo van Nispen)

Volgende week sluit weer een groep medewerkers van Bibliotheek Kennemerwaard de training 23 dingen af.
Vol enthousiasme zijn er 15 medewerkers op ontdekkingstocht door een soms bekend, soms onbekend virtueel landschap gegaan en allemaal zijn ze aan het eind nog enthousiaster dan aan het begin en zien ze volop toepassingsmogelijkheden voor de bibliotheek en, belangrijker nog, de noodzaak voor de bibliotheek om een rol te spelen bij het wegwijs maken van mensen in de informatiemaatschappij.

Op een van de blogposts werd de presentatie van Michael Stephens op UgameUlearn dit jaar aangehaald. The Library is human is zijn uitgangspunt.
"En laten we dat nooit uit het oog verliezen", is de hartekreet van de collega.
Mooi statement en zeker belangrijk om altijd te onthouden. Niet het uitlenen van zo veel mogelijk boeken en cd's is de belangrijkste taak van de bibliotheek. Net zomin als het nooit een doel op zich moet zijn om maar zo veel mogelijk digitaal te gaan doen.

Maar dat bibliotheken en hun medewerkers gebruik moeten maken van nieuwe (digitale) ontwikkelingen om mensen te blijven verbinden, wegwijs te maken en in staat te (blijven) stellen zich optimaal te informeren is een feit.
In een OCLCNewsletter zegt Stephens daar zelf over: "One of the principles I would add to the Library 2.0 meme is that “the Library is human” because it makes the library a social and emotionally engaging center for learning and experience. Librarian 2.0, then, is the “strategy guide” for helping users find information, gather knowledge and create content."

The Library is Human. Als iemand is die dat niet alleen feilloos in de gaten heeft, maar daar ook nog vol passie en humor over kan vertellen en bovendien ook heeft laten zien wat dat betekent, is dat Eppo van Nispen. In het volgende filmpje komt heel veel van het bovenstaande naar voren:

TEDxRotterdam 2010 - Eppo van Nispen tot Sevenaer from TEDxRotterdam on Vimeo.

The Library is human. Het verhaal van Oma Mimi maakt dat heel duidelijk. De presentatie is flitsend en boeken, bibliotheken, concepten en digitale ontwikkelingen komen aan de orde, maar het gaat om mensen.
Rob Speekenbrink schrijft op zijn weblog: "Eppo van Nispen tot Sevenaer is de enige spreker op TEDx Rotterdam die voor zijn optreden een staande ovatie krijgt. En terecht!"
Daar sluit ik me bij aan. En dan klap ik daarbij ook nog eens van harte voor mijn 23-dingen-collega's.

Verzet is zinloos (#22 & #23)

Ziezo. De laatste dingen & klaar! Klaar? Nu gaat het pas beginnen.
Maar hoe 2.0 ben ik nu eigenlijk? Om je persoonlijke kennis te testen is op Internet Boot Camp een leuke test te vinden, waarvan de onderdelen Informatie zoeken op het internet en Het internet doelmatig gebruiken aardig zijn.

Bibliothecaris 2.0
David Lee King omschrijft een aantal Basisvaardigheden van een Bibliothecaris 2.0, waarvan we de meeste na 23 dingen wel onder de knie hebben.
Michael Stephens beschrijft zes noodzakelijke 'skills' voor de 'nieuwe bibliothecaris'. Jan Klerk haalt ze aan in zijn serie over web 2.0 :

De Bibliothecaris 2.0:
1. zoekt direct en interactief samen met de gebruiker naar nieuwe producten en diensten.
2. omhelst web 2.0 technologie.
3. zet deze technologie in om communicatie, participatie, samenwerking en kennisdeling optimaal en op eenvoudige wijze te ondersteunen.
4. is een trendspotter en weet ontwikkelingen in de samenleving op waarde te schatten en te vertalen in concrete producten en diensten.
5. is in staat om goede en snelle beslissingen te nemen.
6. is een contentregisseur en helpt gebruikers met behulp van de informatie-infrastructuur van de bibliotheek hun eigen content te creëren.

Behoeftenpyramide
Zijn we daar klaar voor? Moet dat dan allemaal tegelijk? Waarom doen we eigenlijk wat we doen? Kunnen we niet een focus kiezen?
Deze en nog veel meer vragen zijn in het afgelopen tijd volop aan de orde. Niet alleen in het kader van 23 dingen, maar in Kennemerwaard ook als gevolg van de fusie.
Het bepalen van een focus is inderdaad erg belangrijk. In samenwerking met Ferd van de Eerenbeemt van Inspirationworks is door het mt van Kennemerwaard de behoeftenpyramide van Kennemerwaard ontwikkeld.
Deze pyramide probeert vanuit de klant (of nog-niet-klant) te beredeneren waarom deze gebruik zou maken van de bibliotheek en welke diensten daar vervolgens voor ontwikkeld kunnen worden. Dat betekent dat er gericht ingezet zal worden op het ontwikkelen van bepaalde diensten en producten.
In een later blog zal ik hier nog wel eens verder op in gaan, maar in het kader van 23 dingen lijkt vooral het topje van de pyramide 'bijdragen' erg interessant. Bibliotheek Kennemerwaard wil stimuleren dat burgers hun kennis en kunde actief inzetten ten behoeve van maatschappelijk nut.
Veel van de 23 dingen kunnen worden ingezet als instrument. Een blog voor en door klanten, Foto's voor en door klanten, Filmpjes gemaakt door leerlingen van scholen etc. etc. Maar ook bijdragen van gebruikers in reeds bestaande diensten en producten: bijdragen van klanten in de radioprogramma's, kinderen die ouderen wegwijs maken met de WII, of XBox, kinderen die nadenken en meewerken aan hun bibliotheek (100 talenten).
Wat mij betreft is dat een van de belangrijkste uitdagingen in de komende jaren: hoe betrekken we de mensen actief bij de diensten van de bibliotheek?

Klaar voor de toekomst?
En voor al die mensen die denken dat het allemaal zo'n vaart niet loopt: op het blog van Michael Stephens vond ik onder de titel Ready for the unexpected future het volgende filmpje:



Ontkennen van of verzet tegen web 2.0? Zinloos! Hoeft ook helemaal niet. Het gaat nog veel leuker & interessanter worden!

Omdat de wereld verandert (#17 site naar keuze)

Wanneer is een website nu eigenlijk 2.0? Een blog op je website zetten, of mp3 bestanden online kunnen beluisteren maken je website nog niet 2.0.
Volgens Wikipedia is de term ‘Web 2.0’ al gebruikt in 1999 en voldoet een 2.0 site onder andere aan de volgende kenmerken:
1. The network is the platform: online is waar het gebeurt en dat brengt een andere manier van denken met zich mee;
2. Users add value: een site of online voorziening wordt beter naarmate meer mensen er aan bijdragen (user generated content).
In het interessante Het boek ambtenaar 2.0 worden drie kenmerken genoemd die sterk samnhangen met web 2.0:
1. open: toegankelijk en transparant
2. sociaal: uitgaande van mensen en de contacten daartussen
3. gebruiker centraal: mogelijkheden in handen van gebruikers geven

De in 2007 door Edwin Mijnsbergen begonnen community Bibliotheek 2.0 is mijn site naar keuze. Onder het motto 'Omdat de wereld verandert' zijn er inmiddels ruim 3.600 kenniswerkers lid van deze Ning.
Bibliotheek 2.0 is daardoor een niet meer weg te denken platform waarop door mensen volop gediscussieerd wordt over zaken als het E-Portal van NBD-Biblion of 23 dingen. Mensen vormen groepen als Goudklompjes of Digitale Bibliotheek waarin zij informatie uitwisselen.
Hulde voor Edwin Mijnsbergen, maar natuurlijk ook voor al die collega's die actief zijn op Bibliotheek 2.0.

Voor persoonlijk gebruik (ding 10)

Top 100 tools voor learning. In de top van de ranglijst staat Twitter op 1. Komen we nog op. Delicious heeft een klein stapje terug gedaan, maar staat prominent op plek 2. De Google reader is te vinden op 3. In de top van de ranglijst vooral zaken die we ook tegenkomen bij 23 dingen, dus de keuze voor juist die dingen lijkt vrij logisch.
Eerlijk gezegd zal in mijn persoonlijke lijstje Delicious niet in de top 10 staan. Het gebruik is voor mij vooral handig als je gebruik maakt van verschillende pc's op verschillende werkplekken. Met trefwoorden toekennen heb ik niet zoveel op. Nog geen 100 bookmarks op mijn delicious en ik ben he toverzicht al redelijk kwijt. Misschien is mijn geest niet ordelijk genoeg? Of ben ik niet genoeg bibliothecaris?
Het filmpje van Commoncraft is trouwens top, maar dat zijn eigenlijk alle Commoncraft video's.

Bibliotheektoepassingen zijn er verschillende, maar vooral in speciale en wetenschappelijke bibliotheken. Onder de titel "who says librarians (and teachers) don’t like tags" (i do) nog een rijtje links met toepassingen.
Ik hou het vooral op persoonlijk gebruik.

Hoopvol onderweg (ding 9)

Een tussentijds denkmoment. Net voor de helft van de 23 dingen is het opmerkelijk wat een stortvloed van ideeën, suggesties en voorstellen er is losgekomen bij de deelnemers in Bibliotheek Kennemerwaard. De begeleiders zijn hiervan lijstjes aan het maken die we bespreken en hopelijk ook gaan uitvoeren en/of toepassen. We zijn hoopvol onderweg en dat belooft veel voor de volgende dingen.

Minstens zo belangrijk als al die mogelijk praktische resultaten is het besef dat web 2.0 veel meer is dan allerlei leuke en handige dingetjes die je al dan niet toepast. Kernbegrippen voor web 2.0 zijn social networking en user-generated-content.
Dat geeft de bibliotheek mogelijkheden om de gebruiker actief te betrekken bij diensten en producten. Onder de titel Publieksparticipatie: kennis klant inzetten bij verbeteren bibliotheek heeft Jan Klerk hierover eerder dit jaar geschreven (waarin hij de 100 talenten bibliotheek in Heerhugowaard als voorbeeld noemt).

Wat ik (helaas) nog wel eens bespeur bij enkele sceptische collega's is het idee dat al die digitale ontwikkelingen als blogs, podcasts, vodcasts en Wikipedia, Flickr, YouTube en Hyves zaken zijn die wel weer overwaaien, of niets (kunnen) toevoegen aan de dienstverlening van de bibliotheek. Op het LibraryBytes, het blog van de founding-mother of 23 thing Helen Blowers vond ik een aardig filmpje (met irritante muziek)onder de titel "Are social media a fad?"



A fad?" Overduidelijk niet dus!

Maak het verschil (ding 6 & 7)

If I'm willing to participate in an organization that is still largely "1.0" and populated with traditional librarians, why can't traditional librarians put aside their fears and perfectionism and choose to participate in social software/web 2.0 activities in their libraries?

Grappig. Ben je als een van die 'traditionel librarians' vol enthousiasme bezig met 23 dingen en web 2.0, is bovenstaande leuke foto plus onderschrift zo'n beetje de eerste foto die je tegenkomt op flickr.
Zelf maak ik voornamelijk gebruik van Picasa. Zet daar al een tijd vakantiefoto's (en nu wat foto's van mijn kleinzoon) op om ze te delen met de familie. Eerder gebruikte ik flickr, maar om welke reden ik ben overgestapt weet ik eerlijk gezegd niet meer. Als ik de twee naast elkaar zet, dan vind ik flikr er mooier uitzien. En je kunt er veel meer foto's vinden.

Er zijn natuurlijk ook bibliotheken die gebruik maken van flickr. Het volgende overzicht (gevonden op het blog van Edwin Mijnsbergen) geeft talloze tips. How to: Make Flickr Work for Your Library – 50+ Resources. Daar zit voor iedereen wat bij. Rita Niland maakte dit overzicht, waarop ook enkele Nederlandse bibliotheken.

Maar waarom zou je eigenlijk gebruik maken als bibliotheek van flickr? Redenen te over, dunkt mij. Natuurlijk om lezingen en andere activiteiten in de bibliotheek te 'verslaan'. Maar het moet m.i. gaan om de hierboven genoemde 'social web2.0 activities'. Dus meer dan foto's als een digitale folder keurig op een rijtje zetten.
Een belangrijke uitdaging lijkt mij de klant een actieve rol te geven. Want waarom zou je bijvoorbeeld geen foto's rond een bepaald thema door klanten laten maken en gebruiken? Of samen met het plaatselijk museum, of historische vereniging een collectie creeëren? Een virtuele rondgang door de bibliotheek of de stad? Dat maakt verschil.

Oldskool?

Volgende week dinsdag begint in Bibliotheek Kennemerwaard een groepje van zo'n 15 collega's eindelijk met 23 dingen.
Eindelijk? Jazeker, want deze training stond al zeer geruime tijd op het wensenlijstje, maar het kwam er niet eerder van.
En dan net voordat de training begint verschijnt in NRC-next een artikel onder de kop "Heb jij een eigen blog? Dat is oldskool!"
De auteur begint zijn artikel met de constatering dat van de 133 miljoen bloggers 1,1 procent zijn blog wekelijks bijwerkt. Reageren doe je op Twitter, Hyves en Facebook. 'Sterft bloggen uit?' is de vraag.
Das lekker zeg! Beginnen wij aan een web 2.0 - training waarin ongeveer alles om het eigen blog draait! Net 50 geworden en meteen genadeloos afgeserveerd in de oldskool-hoek!

Gelukkig valt het wel mee. Citaat:
Sterft bloggen uit? Nee. Het karakter van het bloggen verandert. Het wordt meer een middel voor ‘personal branding’. Bloggers schrijven over hun vakgebied of passie. Wiskundeliefhebbers kunnen terecht op Wiskundemeisjes.nl, bibliothecarissen gaan naar Zbdigitaal.nl en de fervent televisiekijker kan terecht op Zappen.blog.nl. Die bloggers zijn een autoriteit in hun niche.

En de stemming slaat al snel om als je zoekt op de naam van de auteur van het artikel Ernst-Jan Pfauth. Blogger van het eerste uur die op zijn Dutchproblogger.com zegt I’ve decided to evangelize blogging by giving workshops and speaking at schools, since I think it can be useful for almost everybody.

Helemaal leuk wordt het als blijkt dat dezelfde Pfauth in augustus nog schrijft: Een eigen blog is nu belangrijker dan ooit.
Een blog verbetert je leven. Echt waar. Ik kan daar duizenden woorden aan besteden, zo enthousiast ben ik over het medium. Maar laat ik het voor het gemak samenvatten in twee punten:
Via een blog ontmoet je gelijkgezinden. Sommige van hen kunnen je leven veranderen (baanaanbod, goede vriend);
Publiceren op een blog leidt tot meer creativiteit: een publiek werkt namelijk stimulerend.
Wat Oldskool? Op naar de 23 dingen!