Fingerspitzengefühl is het mooiste Duitse woord in het Nederlands. Duizenden lezers van het maandblad Onze Taal verkozen het boven woorden als Aha-erlebnis, Quatsch en heimwee.
Al eerder, in 2004, werd Fingerspitzengefühl ook door Nederlanders bovenaan gezet toen het Goethe Institut vroeg om het mooiste woord in de Duitse taal (toen ging het dus niet om een leenwoord).
Nederlanders houden van medeklinkers die je met je tanden maakt (l, t, d, n en s) of met je lippen (m, b, p, v en f). Dat blijkt uit onderzoek dat in 2004 in opdracht van Onze Taal werd gedaan. Dat maakt Fingerspitzengefühl “voor de gemiddelde Nederlander niet minder dan een fonetisch feestje”, aldus het taalmaandblad.
Het woord is waarschijnlijk ook favoriet omdat het zo poëtisch klinkt en omdat er geen bondig Nederlands alternatief voor bestaat, denkt de redactie van Onze Taal.
Tijdens mijn bibliotheekopleiding, lang gelden, was Fingerspitzengefühl een woord dat in combinatie met Collectievorming zeer regelmatig werd aangehaald.
Het samenstellen van een collectie die "representatief was voor het culturele veld" vereiste een goed Fingerspitzengefühl. Deze vaardigheid moest je in aan de hand van ervaren bibliothecarissen zien te ontwikkelen en dat was geen sinecure.
In de jaren negentig deed in openbare bibliotheken het rationeel collectioneren z’n intrede. Uitleenfrequenties, afwezigheidspercentages, vernieuwings- en afschrijvingspercentages zijn leidend geworden in het collectiebeleid. Collectiebeleid moet cijfermatig onderbouwd en het Fingerspitzengefühl van de bibliothecaris kon bij het vuil.
Natuurlijk is het goed dat Rationeel Collectiebeleid bestaat en dat bibliotheken proberen ook deze zaken cijfermatig te onderbouwen. Ik ben de eerste die voor stemt, maar misschien moeten we, nu het woord is verkozen, ook het bijbehorende gevoel weer een beetje uit de mottenballen halen. Een klein beetje vingertoppengevoel kan helemaal geen kwaad. Misschien zelfs hier en daar een vleugje irrationeel collectiebeleid.
Zolang het maar een smakelijke collectie oplevert voor de gebruikers van de bibiotheek.
Vingerpoppen: Gerhard Lugard
