Gecertificeerd! En dan??

"Gezien aantal en aard van de gezonstateerde afwijkingen van de certificeringsnorm brengt de auditor het advies uit om de Bibliotheek Alkmaar het certificaat te verlenen."
Hoera! De bibliotheek is een van de (tot nu) 19 openbare bibliotheken die voldoet aan de landelijke eisen. Hierdoor is eens te meer - na de vier sterren in Vrij Nederland vorig jaar;)- duidelijk geworden dat, ik citeer:
"de burgers in Alkmaar een bibliotheek hebben die een constant niveau van producten en dienstverlening naar klanten op het lokale niveau garandeerd. Bovendien heeft Bibliotheek Alkmaar haar actieve bijdrage aan de ontwikkeling van het bibliotheek(net)werk aantoonbaar kunnen maken."
Een van de bijkomende voordelen van het certificeringsproces zou zijn dat bibliotheken - gecertificeerd of niet - aanbevelingen krijgen waar ze de komende jaren mee aan de slag kunnen. Per slot van rekening wacht over 4 jaar weer een nieuwe audit!
Helaas moet ik constateren dat het lijstje met aanbevelingen 'weinig energie geeft'. Het lijstje bevat onder andere de volgende aanbevelingen ter verbetering:
* collectiebeleid en gebruikersvoorwaarden in fusieverband af te stemmen.
* diploma's op te nemen in de personeelsdossiers.
* digitale voorzieningen aan te passen aan accessibilityregels
* vervanging van de fysieke collectie naar de normeis van 10%
Een gecertificeerde bibliotheek heeft over het algemeen haar processen op orde. Je zou zo'n bibliotheek degelijk kunnen noemen. Maar hoe 'goed' is een bibliotheek die degelijk is?
Blijft er dan niets meer te wensen over als we de aanbevelingen ter verbetering zijn uitgevoerd?? Saai!!
Gelukkig zijn we ook (en vooral) druk bezig met het aanknopen van samenwerkingsverbanden, het organiseren van debatten, markten, voorzieningen voor onderwijs, inburgeringspunten, huisvesten van jongerenraad en open universiteit en nog veel meer...
Misschien niet steeds helemaal SMART, maar bijna altijd FUZZY!

Stop SMART, be FUZZY

Bibliotheek Alkmaar wordt binnenkort bezocht door een auditor (met academisch werk- en denkniveau!) van de Stichting Certificering Openbare Bibliotheken.

Of de bibliotheek daadwerkelijk gecertificeerd gaat worden weet ik niet, maar op basis van het werk voorafgaande aan de audit verdienen we eigenlijk wel een certificaat voor de moeite! Wat moet je een hoop informatie verzamelen en een lange lijst met vragen beantwoorden! Ik krijg bijna medelijden met de auditor.

Een belangrijke eis in de Certificeringsnorm is de volgende: "Op jaarlijkse basis vertaalt de basisbibliotheek het meerjarenbeleidsplan in een operationeel beleidsplan en daarvan afgeleide SMART-geformuleerde doelstellingen."

Nu heb ik al snel dat ik een beetje kriebelig wordt als het werken volgens een bepaalde methode tot regel wordt verheven, want voor je het weet wordt het middel een doel (of erger nog: een dogma). Keurig worden allerlei doelstellingen ge(her)formuleerd tot ze voldoende SMART zijn. Vervolgens kunnen we, nadat we zijn zijn gecertificeerd omdat we voldoen aan de landelijke eisen, weer over tot de orde van de dag.

Groot was dan ook mijn vreugde dat ik tijdens de voorbereidingen op de audit ineens de kreet stop SMART, be FUZZY zag opduiken. P.H. Markensteijn constateert op zijn site www.markensteijn.com, dat SMART in principe wel mooi is, maar een flink aantal onbedoelde effecten heeft. Ik noem er een paar:

• Het acroniem is inmiddels tot dogma verheven. (en da's erg voor een voorstander van "geen dogma maar pragma.")
• Soms wil je het onbekende verkennen en is een doelstelling niet specifiek te maken.
• Meetbaarheid is een manie geworden waaraan soms meer geld wordt uitgegeven dan aan de activiteit zelf.
• Doelen worden (te) laag gesteld, ze moeten immers acceptabel en realistisch zijn?

Steekhoudende bezwaren, niet? De oproep om SMART niet naar de letter, maar naar de geest te hanteren is mij dan ook zeer welkom. Maar leuk wordt het vooral als Markensteijn pleit voor een alternatief acroniem FUZZY!:

• Feestelijk: je moet er lol in hebben.
• Uitdagend: een doel moet spannend zijn, op het randje van het haalbare.
• Zuiver: het moet weergeven wat je echt wil.
• Zinnelijk: een doelstelling moet een prettig opwindend gevoel oproepen
• Yes!: het moet enthousiasme oproepen

Of we nu gecertificeerd worden of niet, ik kan me wel vinden in het pleidooi van de auteur om SMART wat minder letterlijk te nemen en FUZZY te omhelzen. Zolang het tenminste geen dogma wordt. Maar dat lijkt me voor feestelijk, uitdagend, zuiver, zinnelijk en Yes! vrijwel uitgesloten.